थोडक्यात उत्तर: रुद्राक्ष पारंपरिक पद्धतीने धारण करण्यासाठी मणी स्वच्छ करा, सोमवारी सकाळी (किंवा कोणत्याही शुभ दिवशी) तो गंगाजल किंवा कच्च्या दुधाने स्नान घालून, Om Namah Shivaya आणि त्या मण्याचा स्वतःचा बीज मंत्र 108 वेळा जपून सिद्ध करा आणि नंतर तो लाल किंवा काळ्या धाग्यात, किंवा चांदीत, त्वचेला स्पर्श होईल असा धारण करा. त्यानंतर काही सोप्या रोजच्या सवयींमुळे मणी चांगल्या स्थितीत राहतो आणि आपली साधना नियमित राहते.
अस्सल रुद्राक्ष खरेदी करणे ही फक्त पहिली पायरी आहे. आम्हाला लिहिणारा जवळजवळ प्रत्येक ग्राहक पुढचा हाच प्रश्न विचारतो: "आता पुढे काय? तो नेमका धारण कसा करायचा?" मणी हातात आल्याच्या दिवसापासून ते वर्षानुवर्षे तो आपल्यासोबत राहील अशा सवयींपर्यंत, हा मार्गदर्शक आपल्याला संपूर्ण प्रक्रिया समजावून सांगतो.
पायरी 1: सर्वप्रथम मणी तपासा आणि स्वच्छ करा
कोणताही विधी करण्यापूर्वी मणी नीट निरखून पाहा. मुखी (नैसर्गिक रेषा) एका टोकापासून दुसऱ्या टोकापर्यंत गेलेल्या असाव्यात, पृष्ठभाग टणक असावा आणि त्यावर तडे किंवा किड्यांनी पाडलेली छिद्रे नसावीत. खात्री नसल्यास, अस्सल रुद्राक्ष कसा ओळखावा यावरील आमच्या मार्गदर्शकात या तपासण्या सविस्तर दिल्या आहेत.
यानंतर मऊ ब्रश आणि साध्या पाण्याने मणी हळुवारपणे स्वच्छ करा, जेणेकरून खोबण्यांमधील धूळ निघून जाईल. साबण, डिटर्जंट किंवा कोणतेही रासायनिक क्लीनर वापरू नका. तो सावलीत वाळू द्या.
पायरी 2: योग्य दिवस आणि वेळ निवडा
रुद्राक्ष भगवान शिवाला प्रिय आहे, त्यामुळे प्रथमच धारण करण्यासाठी सोमवार हा सर्वात प्रचलित दिवस आहे. अनेक कुटुंबे महाशिवरात्री, श्रावणातील सोमवार, प्रदोष, पौर्णिमा किंवा कुटुंबाच्या पंडितांनी सांगितलेला दिवसही निवडतात. पहाटे, स्नानानंतर आणि काही खाण्यापूर्वीचा वेळ सर्वोत्तम मानला जातो.
सोमवार बरेच दिवस दूर असेल तर काळजी करू नका. "अचूक" मुहूर्ताची वाट पाहण्यापेक्षा मनाची श्रद्धा अधिक महत्त्वाची आहे.
पायरी 3: रुद्राक्ष सिद्ध करा (घरी प्राणप्रतिष्ठा)
हा छोटा विधी परंपरेने एकदाच, मणी प्रथमच धारण करण्यापूर्वी केला जातो.
- स्वच्छ जागा तयार करा. भगवान शिवाच्या प्रतिमेसमोर किंवा मूर्तीसमोर पूर्वेकडे किंवा उत्तरेकडे तोंड करून बसा. दिवा आणि अगरबत्ती लावा.
- मणी शुद्ध करा. रुद्राक्ष एका लहान वाटीत ठेवून त्याला गंगाजलाने स्नान घाला. अनेक जण कच्चे (न उकळलेले) दूध किंवा पंचामृत (दूध, दही, तूप, मध आणि साखर) देखील वापरतात आणि नंतर स्वच्छ पाण्याने धुवतात.
- अर्पण करा आणि कोरडा करा. मणी स्वच्छ कापडाने पुसा, ताज्या फुलावर किंवा विड्याच्या पानावर ठेवा आणि थोडे चंदन व काही अक्षता अर्पण करा.
- जप करा. मणी उजव्या हातात धरून Om Namah Shivaya चा 108 वेळा जप करा, त्यानंतर आपल्या मुखीचा बीज मंत्र (खालील तक्ता पाहा) 108 वेळा जपा. मोजणी ठेवण्यास जपमाळ उपयोगी पडते.
- आपला संकल्प करा. आपण हा मणी का धारण करत आहात, उदाहरणार्थ मनशांती, एकाग्रता किंवा संरक्षण, हे मनातल्या मनात सांगा.
- धारण करा. जप पूर्ण होताच तो लगेच धारण करा.
टीप: RudraGram चे मणी पाठवण्यापूर्वी मथुरा–वृंदावन येथे पंडितजींकडून शुद्ध आणि सिद्ध केले जातात. तरीही आपण हा घरगुती विधी करू शकता. यामुळे मण्याशी वैयक्तिक नाते जुळण्यास मदत होते, असा अनेकांचा अनुभव आहे.
मुखीनुसार बीज मंत्र
पारंपरिक ग्रंथ आणि साधनेत प्रत्येक मुखीसाठी सर्वाधिक सांगितले जाणारे मंत्र हे आहेत:
| मुखी | बीज मंत्र |
|---|---|
| 1 मुखी | Om Hreem Namah |
| 2 मुखी | Om Namah |
| 3 मुखी | Om Kleem Namah |
| 4 मुखी | Om Hreem Namah |
| 5 मुखी | Om Hreem Namah |
| 6 मुखी | Om Hreem Hum Namah |
| 7 मुखी | Om Hum Namah |
| 8 मुखी | Om Hum Namah |
| 9 मुखी | Om Hreem Hum Namah |
| 10 मुखी | Om Hreem Namah Namah |
| 11 मुखी | Om Hreem Hum Namah |
| 12 मुखी | Om Kraum Kshaum Raum Namah |
| 13 मुखी | Om Hreem Namah |
| 14 मुखी | Om Namah |
आपण मण्यांचे संयोजन धारण करत असल्यास Om Namah Shivaya चा 108 वेळा जप पुरेसा मानला जातो.
पायरी 4: कसा धारण करावा (धागा, धातू आणि जागा)
- धागा: लाल, पिवळा किंवा काळा सुती किंवा रेशमी धागा पारंपरिक आहे. धागा कमकुवत किंवा मळकट झाल्यावर बदला.
- धातू: चांदीचे कॅपिंग हा सर्वात लोकप्रिय पर्याय आहे, कारण ते टिकाऊ असते आणि मण्याशी रासायनिक प्रक्रिया करत नाही. सोनेही वापरले जाते. गंज चढू शकणारे स्वस्त मिश्रधातू टाळा.
- त्वचेशी स्पर्श: मणी गळ्यात (हृदयाजवळ राहील असा) किंवा मनगटावर, त्वचेला स्पर्श होईल अशा प्रकारे धारण करा. सर्व परंपरांमध्ये हाच सल्ला सातत्याने दिला जातो.
- गळ्यात की मनगटावर? एकटे मणी आणि पेंडंट सहसा गळ्यात घातले जातात. रोजच्या वापरासाठी ब्रेसलेटही योग्य आहेत, विशेषतः 5 मुखी आणि संयोजनांसाठी.
पायरी 5: रोज काय करावे आणि काय टाळावे
हे करा
- रोज सकाळी मणी धारण करताना Om Namah Shivaya चा काही वेळा जप करा, भले फक्त 11 वेळा.
- अधूनमधून मऊ, कोरड्या कापडाने मणी पुसा. अधिक काळजीसाठी आमचा रुद्राक्ष स्वच्छता आणि तेल लावण्याचा मार्गदर्शक पाहा.
- मणी काढल्यावर तो नेहमी स्वच्छ जागी, शक्यतो आपल्या देवघरात ठेवा.
हे टाळा
- साबण, शॅम्पू, परफ्यूम आणि क्लोरिनयुक्त तलावाचे पाणी. यांमुळे कालांतराने मणी कोरडा पडतो.
- स्मशानभूमीत किंवा अंत्यसंस्काराला तो धारण करून जाणे. बहुतेक परंपरा तो काढून ठेवण्याचा सल्ला देतात.
- आपला वैयक्तिक, सिद्ध केलेला मणी इतरांना धारण करू देणे.
- अनेक लोक झोपण्यापूर्वी आणि शारीरिक संबंधांच्या वेळीही मणी काढून ठेवतात. आपले कुटुंब किंवा गुरू जी पद्धत सांगतील तिचे पालन करा.
स्त्रिया रुद्राक्ष धारण करू शकतात का?
हो. स्त्रियांनी रुद्राक्ष धारण करू नये असा कोणताही शास्त्रीय नियम नाही. मासिक पाळीच्या काळात तो धारण करावा की नाही, हा प्रश्न वैयक्तिक आणि कौटुंबिक श्रद्धेचा आहे. याविषयी आम्ही स्त्रिया रुद्राक्ष धारण करू शकतात का? गैरसमज आणि तथ्ये या लेखात सविस्तर माहिती दिली आहे.
सुरुवात कोणत्या रुद्राक्षाने करावी?
आपण प्रथमच रुद्राक्ष धारण करत असाल आणि कोणतीही विशिष्ट ज्योतिषीय शिफारस नसेल, तर 5 मुखी रुद्राक्ष हा पारंपरिक सुरुवातीचा मणी आहे. तो सर्वांसाठी सुरक्षित आणि रोज धारण करण्यास योग्य मानला जातो. विशिष्ट उद्देशासाठी आमची रुद्राक्ष फाइंडर क्विझ सोडवा किंवा मुखीनुसार फायदे मार्गदर्शक वाचा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
रुद्राक्ष पुन्हा सिद्ध करावा लागतो का?
अनेक लोक महाशिवरात्रीला, श्रावण महिन्यात किंवा मणी बराच काळ आपल्यापासून दूर राहिला असल्यास गंगाजल स्नान आणि 108 जप पुन्हा करतात. हे बंधनकारक नाही, पण ही एक चांगली सवय आहे.
एकापेक्षा जास्त रुद्राक्ष धारण करू शकतो का?
हो. संयोजने सर्रास वापरली जातात आणि परंपरेनुसार ती एकमेकांशी सुसंगत मानली जातात. प्रत्येक मणी अस्सल आहे आणि संयोजन आपल्या उद्देशाशी जुळते याची खात्री करा.
अंघोळ करताना रुद्राक्ष धारण करू शकतो का?
साध्या पाण्याने काही हानी होत नाही, पण साबण आणि शॅम्पूमुळे होते. आपण मणी घालून अंघोळ केल्यास नंतर तो स्वच्छ पाण्याने धुवा आणि हवेत वाळू द्या.
झोपताना रुद्राक्ष काढावा का?
अनेक परंपरा झोपण्यापूर्वी तो काढून देवघरात ठेवण्यास सांगतात. याला एक व्यावहारिक कारणही आहे: झोपेत धागा ओढला जाऊन तुटू शकतो, ज्यामुळे मण्याला इजा होऊ शकते. आपण रात्री तो काढल्यास सकाळच्या स्नानानंतर छोटा मंत्र म्हणून तो पुन्हा धारण करा.
मांसाहार करताना किंवा मद्यपान करताना रुद्राक्ष धारण करू शकतो का?
रुद्राक्ष धारण केलेला असताना मांस आणि मद्य टाळावे, अशी पारंपरिक श्रद्धा आहे. आपण त्यांचे सेवन केल्यास तेवढ्या वेळेसाठी मणी काढून स्वच्छ जागी ठेवा. हा वैयक्तिक श्रद्धेचा विषय आहे, त्यामुळे आपल्या कुटुंबाच्या परंपरेचे किंवा पंडितजींच्या सल्ल्याचे पालन करा.
दुसऱ्याने धारण केलेला रुद्राक्ष मी धारण करू शकतो का?
परंपरेनुसार धारण केलेला रुद्राक्ष त्या व्यक्तीशी जोडला जातो, त्यामुळे वैयक्तिक मणी सहसा इतरांशी वाटून घेतला जात नाही किंवा उसना दिला जात नाही. स्वतःच्या जपासाठी वापरलेल्या जपमाळेबद्दलही परंपरेने हेच सांगितले जाते.
रुद्राक्ष तुटला किंवा त्याला तडा गेला तर काय करावे?
परंपरेनुसार तुटलेला मणी आदरपूर्वक वाहत्या पाण्यात विसर्जित केला जातो किंवा पिंपळाच्या झाडाखाली ठेवला जातो आणि नवीन मणी धारण केला जातो.
येथे वर्णन केलेल्या पद्धती आणि संबंध पारंपरिक वैदिक आणि शैव श्रद्धा दर्शवतात. रुद्राक्ष ही एक आध्यात्मिक साधना आहे; ती वैद्यकीय, आर्थिक किंवा व्यावसायिक सल्ल्याचा पर्याय नाही.
आपल्या मण्याबद्दल काही प्रश्न आहे? RudraGram टीमशी बोला. आम्ही आनंदाने मदत करू.